Chiếu hết là tình huống vua bị chiếu và không có nước nào cứu được nữa, kết thúc ngay ván đấu mà không cần đi thêm.
Kỳ thủ mạnh không tính nhiều nước hơn mà nhận ra thế cờ nhanh hơn, phần tính toán chỉ dùng để xác nhận. Từ góc bàn mã chỉ đi được hai hướng, so với tám hướng khi đứng giữa, chênh lệch này lớn hơn nhiều người tưởng.
Nước chiếu đôi buộc vua phải tự di chuyển. Bàn cờ vua sáu mươi tư ô chia đều hai màu, và mỗi tượng chỉ đi trên một màu suốt cả ván nên hai tượng bổ sung cho nhau chứ không thay thế được nhau.
Chỉ một mã bảo vệ trung tâm nên áp lực từ pháo đầu khó hóa giải hơn, dù thế cờ linh hoạt hơn về mặt phát triển. Chốt thí là chiến thuật hy sinh một chốt để đổi lấy lợi thế thế trận, thường thấy ở khai cuộc cờ vua kinh điển.
Mã biên yếu hơn mã trung tâm vì kiểm soát ít ô hơn hẳn. Không có chiếu bí nên điểm dừng do hai bên tự thống nhất, sau đó mới đếm đất để xác định người thắng.
Tượng trong cờ tướng đi chéo hai ô và không được qua sông, khác hẳn tượng cờ vua đi chéo không giới hạn khoảng cách. Nếu đang dẫn thì chơi an toàn và đơn giản hóa, còn nếu đang thua thì phải tạo biến ở khu vực chưa phân định.
Kế hoạch dở vẫn tốt hơn không có kế hoạch, vì các nước đi rời rạc không nhắm tới mục tiêu nào sẽ tự triệt tiêu lẫn nhau. Tốt cô lập không có tốt bên cạnh bảo vệ.
Bên có kế hoạch chiếu vua nên tránh đổi hậu, còn bên phòng thủ thì đổi hậu là cách giải tỏa áp lực hiệu quả nhất. Pháo ăn quân phải nhảy qua quân ngòi.
Phong hậu ngay từ nước đi phong cấp giúp tăng sức tấn công đáng kể cho bên vừa đổi quân, nhưng đôi khi phong xe lại hợp lý hơn tùy thế cờ. Đe dọa mạnh hơn thực hiện đe dọa.
Mỗi nước đẩy tốt là quyết định không thể sửa, nên đẩy tốt bừa bãi tạo ra điểm yếu vĩnh viễn ở phần sân nhà. Hậu đi được mọi hướng với số ô tùy ý, mạnh nhất bàn cờ.
Đi tốt một ô hay lùi tượng về đôi khi mở ra đường chéo dẫn thẳng vào vua, nhận ra sớm mới kịp phòng bị. Đổi một quân đang hoạt động tốt lấy một quân bị động của đối thủ là giao dịch lỗ, dù trên bảng giá trị hai quân đó ngang nhau.
Ván cờ thường kết thúc bằng một chuỗi cưỡng bức ngắn, nên tính sâu không có giá trị bằng nhận ra đúng mẫu hình. Quân cờ vây bị bắt khi hết khí.
Lợi thế không gian đến từ việc tốt của mình đứng xa hơn tốt đối phương, cho quân phía sau nhiều ô để điều chuyển trong khi đối thủ bị bó hẹp. Cờ tướng có chín mươi ô, chia đôi bởi sông ở giữa bàn cờ.
Mỗi ô có tọa độ riêng nên toàn bộ ván cờ ghi lại được bằng vài dòng, đây là nền tảng của mọi tài liệu cờ. Mỗi nước lặp lại là một nước không dùng để phát triển quân khác, đối thủ tuân thủ nguyên tắc này sẽ ra quân nhanh hơn hẳn.
Mã cờ vua đi chữ L, nhảy qua được quân chắn. Ba quân còn mở cả hai phía tạo ra hai điểm thắng, trong khi bốn quân bị chặn thì chỉ còn đúng một điểm để chặn.
Chiếu bí là khi tướng bị chiếu mà không còn nước nào để thoát. Không nên đi cùng một quân hai lần trong khai cuộc.
Ô ngay trước nó trở thành chỗ đứng lý tưởng cho quân đối phương, vì không tốt nào đuổi được chúng đi. Tốt cờ tướng không được đi lùi.
Tướng và tướng không được đối mặt trực tiếp trên cùng một cột nếu không có quân chắn ở giữa, luật này gọi là lộ mặt tướng và bị cấm tuyệt đối. Nó ép quân địch phải phản ứng nhưng cũng làm chính mình mất khí, nên chỉ áp khi có quân hỗ trợ gần đó.
Quân đứng yên nhiều nước liền thường là quân đặt sai chỗ, kiểm tra lại xem nó có đang phục vụ kế hoạch nào không. Đẩy tốt thông cần quân hỗ trợ phía sau.
Nước đi có vẻ vô hại đôi khi là chuẩn bị cho đòn kép. Kiểm tra mọi nước ăn và nước chiếu trước khi đi.
Đôi xe trên hàng đó là một trong những thế tấn công mạnh nhất, thường đủ để ép hòa cả khi đang thiếu quân. Xe đặt sau tốt thông là cách chuẩn để đưa nó lên phong cấp, còn đẩy đơn độc thì gần như luôn bị chặn lại.
Luật cấm hai tướng đối mặt biến chính tướng thành một quân tấn công gián tiếp, nhiều đòn chiếu bí dựa hẳn vào điều này. Pháo là quân mạnh nhất ở khai cuộc cờ tướng.
Thói quen quét qua các nước cưỡng bức của cả hai bên loại bỏ phần lớn sai lầm ở mức người chơi nghiệp dư. Đưa pháo vào cột giữa nhắm thẳng vào tốt trung tâm đối phương, tạo áp lực ngay từ nước đầu tiên.
Chiến thuật ghim khiến quân không thể di chuyển. Nhìn lại toàn bộ chuỗi nước cho thấy sai lầm bắt đầu từ đâu, thường sớm hơn nhiều so với lúc thế cờ sụp đổ.
Tốt cờ vua giá trị tăng khi càng gần hàng phong cấp cuối bàn. Hàng tốt bị cố định khiến tượng cùng màu ô trở nên vô dụng, đây là điểm cần cân nhắc trước khi quyết định đẩy tốt lên phía trước.
Nó bảo vệ cả cột giữa nơi tướng ngồi, còn tốt biên gần như không tham gia vào các đòn tấn công chính. Nhiều ván hay nhất kết thúc hòa sau chuỗi phòng thủ chính xác của cả hai bên.
Tàn cuộc vua và tốt là nền tảng phải học.
09-09
Mã đi theo hình chữ L, hai ô một hướng rồi rẽ vuông góc sang một ô.
09-09
Tượng bị chính tốt của mình chặn đường gọi là tượng xấu.
09-09
Sunday
09-09
